Gaz+Benzin Yakıt Ayarı
 

Gaz+Benzin Yakıt Ayarı

 

Karbüratörlü araçlarda gaz ayarı nasıl yapılır?

Ülkemizde bulunan karbüratörlü araç sayısı fazladır.Karbüratörlü araçlar enjeksiyonlu araçlara oranla ayar sorunları sebebiyle bir hayli fazla yakıt tüketmeleri ile bilinirler. Enjeksiyonlu siztemlerde yakıt karışımı araç ecusu tarafından eksoz yakıt karışımında bulunan yanmamış yakıt oranına göre otomatik algılanıp yük atmosfer ve gelen gaz basma talebine göre elektornik olarak işlenip araca yakıt karışımı gönderilirken, bu sistem karbüratörlü gazlı araçlarda bulunmaz. Bu sebeple karbüratörlü araçlarda lpg ve benzin ayarının önemi fazladır.

Benzinde ideal hava yakıt karışım oranı 14.7 / 1 iken bu oran lpg de 15.5 / 1 dir. 15.5 litre hava ile bir litre yakıt karıştırılarak elde edilen ideal stokiyometrik hava yakıt karışımı lpg nin yanma esnasında daha fazla havaya ihtiyaç duyduğunun en bariz ispatıdır. Ancak ülkemizde bu araçlar lpg de bantlanarak, hava yoluna sünger veya bulaşık teli benzer şeyler sıkıştırılarak az hava ile fakir karışıma ayarlanmaya çalışılmaktadır. Lpg li bir aracın bantlanarak az hava ile sağırlaştırılıp daha az yakıtla gerekli gücü üretmesi beklenemez. Gazı azaltmak aracın az yakacağı anlamına gelmez. Kullanıcı motor eksik yakıtla yeterli güce erişemediği için aynı gazı basarak aynı yakıtı yakmış olacaktır. Stokiyometrik hava yakıt karışım yanma verimliliğine aykırı bir durumdur.Aşağıdaki grafikte gösterilen 9 ila 21 lik afr değerleri arasında çalışabilen bir motor en ideal yakıt karışımına 14.7 ila 16.1 arasında erişebilir.

Bu yanma verimliği hesabına göre en az yakıtı yakarak erişilecek maksumum performans 9 ile 21 arasında sadece onikide bir birimde yakalanabilir. Bu kadar hassas yapılması gereken gaz ayarı elle veya kulakla ayar yapılarak mümkün değil yakalanamaz.12.5 afr den başlayan turuncu alan aracın vizeden geçebileceği eksoz emisyon oranını gösterirken, 14.7 den başlayan çok az bir payda olan mavi alan ise en ideal hava yakıt karışım oranıdır.
Bu değerlerle yapılmış gaz ayarında aracınız en az yakıt ile en maksumum performansa erişecektir.
Gaz ayarı nasıl yapılır
Lpg gaz ayarı yapılan araç mutlaka 90 derece termostat ısısına ulaşmış olmalıdır.Ayar esnasında fan açmasıyla değişen motor değerleri ısıtılmış motorda radyatör ısı muşuruna su dökülerek fan susturlmalıdır. Isıtılmış araçta önce sabit 3000 devir/dk oranında gaz verilerek son musluktan yol yük ayarı yapılmalıdır. tamamlana yük çekiş ayarından sonra rolanti dengelenmeli yükte ve rolantide lpg otogaz için değerler 15.5 afr karışım oranına göre ayarlanmalıdır. Önce rolanti ayarı yapılan araç yükte farklılık gösterir. Bu yüzden önce motor vakumuna göre yük ayarı yapılmadır. Ayar yapılırken araca asla aragazı verilmemelidir. Bu motor ve eksoz içerinde çiğ gaz biriktireceği için hem yanıltıcı hemde ayar süresini haddinden fazla uzamasına yol açar.
Bilgisayarlı gaz ayarı yaparken dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise kullanılan egzoz gazı analiz cihazının doğruludur. Piyasada bulunan sistemlerde kullanılan filtreler birkaç araçtan yada yağ yakan araç ölümünden sonra tıkanarak filtreden geçen gaz oranında düşüş olduğu için yakıtın filtrede takılan kısmı sebebiyle ideal görünürken aslında araç zengin karışımda çalışmaktadır.

Bu sebeplerle Propanturk egzoz gazı analiz ve lpg oto gaz benzin yakıt ayar cihazımız yapısı itibari ile şu an en doğru emisyon değerlerini veren hassasiyeti yüksek bir bilgisayarlı gaz ayar cihazıdır.Hemen hemen Türkiye’nin heryerinde kullanıcıları olan bu ürünler ile yakıt ayarı yaptırmak için bulunduğunuz ilde bizden cihaz almış anlaşmalı servislere aracınızı götürmenizi tavsiye ederiz.Servis bilgisi için lütfen email gönderiniz.

Karbüratörlü araçlarda Lpg Oto Gaz Ayarı Nasıl Yapılır ?
Lpg Ayar Vidaları
1- Regülatör üzerindeki pirinç vida, ilk çalışma, soğuk çalıştırmadaki durumlarında motora lpg sağlayan bir vidadır, motor çalışırken çevirdiğinizde bir etkisi olmayabilir. Ancak stop ettikten sonra tekrar motoru çalıştırırken kolay çalışması üzerinde etkisi vardır. Fazla açılırsa yakıtı arttırıcı etkisi olacak artmış yakıt miktarı soğuk çalıştırmada rölanti düşüklüğü ile aracın stop etmesine yol açacaktır. Bu ayar vidası sonuna kadar kısık halinden itibaren 1,5-2 tur kadar açıyoruz ve motoru stop edip tekrar çalıştırma denemeleri yapıyoruz. Bu vidayı sağa sola oynatarak hassas noktayı yakalayıp motorumuzun yarım marşta çalıştığı yeri bulup bırakıyoruz. Bu ayar vidası sadece sabahları ilk çalıştırma ayarı için kullanılmalıdır.

2- Regülatör üzerindeki plastik LPG ayar vidası, esas LPG ayarı yapacağınız vida ancak kıstıkça az yakarım, açtıkça çok yakarım gibi bir kanı oluşmamalıdır. Diğer ayarları değiştirmeden ve hava girişini düzeltmeden tek başına onu oynatmanız kısarak yakıtı azaltmayacağı gibi, çekişi düşürerek daha fazla gaza basmanıza neden olarak daha çok yakmanıza da sebep olabilir.

3- LPG hortumu üzerindeki plastik vana, son musluk, maksimum gaz ayarını yapmanızı sağlar. Yüksek devirlere motoru çıkardığınız zaman LPG’nin belirli bir seviyeden daha fazla verilmemesini sağlamakta. Bir nevi verilebilecek maksimum gaz seviyesini ayarlıyor diyebiliriz. Tek başına kısmış olmamız yakıt sarfiyatına önemli bir katkıda bulunmayacaktır. Ve aracın belli devirlerin üzerine çıkmasını önleyecek ve çekişini düşürecektir.

4- Drain tapası ayar esnasında kullanılan bir vida olmayıp yapılan ayarı da etkilemez, ancak belli km lerde lpg beyni içerisinde biriken yağ ve pislik bu tapa sökülüp boşaltılmaz ise regülatör basıncında değişiklik ve aracın fazla lpg yakmasında etken olabilir.
Karbüratörlü Araç Lpg Ayarı
Karbüratörlü araçlarda LPG ayarı.
Karbüratörlü aracın LPG ayarı, gaz ayar cihazı ile nasıl yapılır?
Araç en az iki defa fan açıncaya kadar (90 derece) ısıtılır.
Bir emisyon testinin yapılabilmesi lpg hava/yakıt karışım oranının ayarı için aracın fanının en az iki kere açması, lpg regülatör sıcaklığının uygun seviyeye, motor radyotör suyu sıcaklığının da 80-90 derece seviyelerine çıkması gereklidir. Yani araç yeterli sıcaklığa ulaşmalıdır. LPG hortumunun üzerindeki vananın ayarı ile Otogaz ayarına başlanmalıdır. Bu vanayı rölantinin ilk düşmeye başladığı noktaya kadar sıkın, ayar sıkılı yani kapalıdan açmaya doğru yapılmalıdır. Önce 3500 devre kadar yavaşça gaz verilip değerlerin yorumu yapılır. Gaz telini çekip motorun devrini kontrol edin devir 2500-3000 rpm devir aralığında sıktığınız ayar musluğunu yavaş yavaş açıp ideal hava yakıt karışımını lpg için 15.5 co2, 0.50 co, karşılığı denk gelen 1.034 Lambda değerine ayarlayın. Daha üst devir ayarı için aynı işlemi 3500-4000 rpm devir aralığında da aynı şekilde ayarlayabilirsiniz. Ancak 2500-3000 rpm devir aralığı ideal sürüş ayarı, yakıt ve performans için daha uygundur. İdeal yakıt karışım oranı, LPG için 15.5 tir. 15.0 dan aşağı yakıt ayarı zengin. 16.0 üstü fakir olarak kabul edilir. Eğer müşteriniz genelde şehirler arası, tek başına yolculuk ediyorsa ve fazla performans beklentisi yoksa 16.1 ekonomi ayarı yapılabilir. sürüş, yük ayarı, gaz borusu üzerindeki musluk çevrilerek ve değer ekrandan okunarak yapılmalıdır. Şayet yüksek devirde rölantiye göre HC ve CO değerleri düşmezse ateşleme, yakıt veya hava yollarında problem var demektir. Lambda değeri 0.900 lere afr 13.0 civarına düşerse hava yetersiz olup lpg oranı yükselmiş (Zengin karışım) demektir. Lambda düserse hava yetersiz demektir. Hava yollari tekrar gözden geçirilmelidir. (Mikser-Hava Filitresi v.s.) LPG’de Lambda 1.034 Afr 15.5 fakir karisima ayarlanmalı sonra yüksek devirde (2500-3000) tekrar ölçülmeli aynı değer gözlenirse sürüş/yük/musluk ayarı bitmiş demektir.

LPG rölanti ayarını yapacağımız vida regülatör üzerindeki plastik vida olacak ancak bunu doğru ayarlayabilmemiz için öncelikle diğer vidaların ayara etkilerini ortadan kaldırmamız gerekiyor. Bu yüzden önce musluk ayarının yapılması şarttır. Diğer ayarları yapıp kontrol ettikten sonra bu ayar vidası rölantinin düştüğü gözlemlenip en düşük seviyeden rölanti ayarının 1000 devrin altında 820-870 rpm değerlerine denk gelecek şekilde hassas bir şekilde yapılmalıdır. Regülatör üzerindeki plastik LPG ayar vidamızı sağa ve sola çevirerek motorumuzun rölantide en yüksek çalıştığı devri buluyoruz. Vidayı gereğinden fazla veya az açtığınızda devir düşecek tam ideal noktasında ise devir en yüksek halini bulacaktır.

Eğer devir yüksek bir seviyede karbüratörün arkasında gaz telinin olduğu yerde rölanti vidası ile rölantiyi ayarlamalısınız.

Araç rölanti AFRsini 14.7 ayarından daha düşük seviyeler özellikle kışın daha zor çalışmaya sebep olur.Rölanti LPG ayarı sadece regülatör üzerindeki plastik ayar vidasından yapılır. Genelde tamamen sıkılı olan bu vida, motora sabit bir gaz akışı sağlamaktadır. Rölantide çalışan motorun vakumu düşük olacağı için bu ayar vidası vakum sisteminden bağımsız olarak çalışacak şekilde tasarlanmışlardır. Rölanti LPG ayarı, aracın rölanti ayarına oldukça hassas tepki verir. Bu yüzden birinde olan değişim diğerine direkt olarak yansıyacaktır. Kısaca motoru uygun rölanti devrine getirmek ve bu devirde uygun ayarını bulmak birlikte yapılacak bir iştir. Çok düşürülen rölanti devri AFR’yi zengin yapacaktır. Aynı şekilde fakir veya zengin karışım motor rolanti devrini değiştir. Bu ayar vidası ne kadar sıkı olursa, LPG regülatörü motor vakumuna o kadar zor cevap verir. Dolayısı ile ilk kapış ve hızlanma daha gecikir. Çok aşırı sıkma durumunda ilk kalkışlarda sorun yaşanabilir ve çekiş düşer. Aynı şekilde eğer ayar vidası çok açık olursa bu sefer LPG regülatörü motor vakumuna çok hızlı cevap verecek, araç çok daha çabuk hızlanacak, çekiş artacak ve aynı zamanda yakıt tüketimi de artacaktır.

Ayarı tamamlanmış bir araç, benzinde olduğu gibi sorunsuz çalışacaktır. LPG ayarınızı doğru olarak yaptığınızı anlamak için aracın egzozundan gelen su damlacıklarına, egzoz gazının rengine ve gaz çıkış şiddetine bakabilirsiniz. Eğer rölantide damla damla egzozdan su geliyorsa, egzozdan renksiz duman çıkıyorsa, egzozun üfleme şiddeti basıncı sert değil ve sıcaklığı düşükse, motor titremeden çalışıyorsa aracınız düzgün ayarlıdır.

Gaz analiz cihazı ile lpg yakıt ayarı yapılması ile ilgili bilgiler:
Lpg Ayarı Egsoz Gazı Oranları
Yanma sonucu oluşan egzoz gazları aracın motor verimliliği ile ilgili önemli ipuçları verir.
Egzozda ölçülen oksijen (O2) ve karbondioksit (CO2), bize araç hava/yakıt karışım ayarında yardımcı olan gazlardır. Lpg yakıt ayarında genellikle dört gaz analiz cihazı kullanılmakta ve HC, CO, CO2 ve O2 ölçülmektedir.
Yüksek Karbonmonoksit (CO) genelde zengin yakıt karışımını gösterir.Zengin hava yakıt karışımı 15.5’in altında ve Lambda 1.0′ dan düşüktür. CO yanma verimliliginin göstergesidir. Bir aracın egzosundaki CO miktarı dogrudan hava- yakıt karışım oranını gösterir. Yüksek CO, tam yanma için ihtiyaç duyulan miktarlardan daha az O2 temininden kaynaklanır. Bu çok zengin karışım nedeniyle olur.

Fazla yakıt / yetersiz hava sebebi ile yüksek karbonmonoksit emisyonlarının nedenleri:
* Düsük rölanti hızı
* Karbüratörlü araçlarda samandıra devresinde arıza
* Kirli veya tıkalı hava filtreleri
* Aşırı kirli veya bozulmus yağ
* Çalısmayan PCV valf sistemi
* Yakıt dağıtım sisteminin düzensiz çalısması
* Düzgün çalışmayan termaktör sistemi
* Katalitik Konvertör arızası

CO ölçümleri, eğer yanma süreci stoikometik noktada (AFR =15.5, Lambda=1.034) veya bu nokta civarındaysa, CO seviyesi ölçüm testinde normal ölçülecektir. Yüksek hidrokarbon (HC) ölçümleri genel olarak ateşleme yetersizliğinden veya tam yanma olmamasından ötürü yanmamış yakıtın egzozdan çiğ atılmasının göstergesidir. En belirgin belirtisi egsoz içerinde kurumdur.

Yüksek HC emisyonlarina neden olabilecek durumlar:
* Bujiler nedeniyle tamamlanmamış yanma
* Uygunsuz ateşleme avansı, bozuk dwel açısı
* Hasar görmüş ateşleme kabloları
* Motorda kompresyon düşüklüğü
* Vakum sızıntısı, hava alma
* ECM-ECU arızası
* Katalitik Konvertör arızası.

Egsoz borusunda kurum yüksek oranda ölçülen HC, sistemin en az bir bölümünde problem oldugunun göstergesidir.

Yüksek oksijen (O2) ölçümleri fakir hava-yakıt karışım oranını gösterir.(AFR hava-yakıt oranı 15.5 den yüksek, Lambda 1.034 den büyüktür. Bu sistemin yaz fazla hava aldığını yada az yakıt karışımı olduğunu gösterir. Ancak bazı egsoz kaçağı durumlarında karışımın olağandan fakir görünmesi söz konusudur bu durumda egsoz patlağı kontrol edilmelidir.

Yüksek O2 emisyonlarina neden olabilecek durumlar:
* Fakir karışım, yakıt miktarının düşük olması
* Vakum kaçakları, aracın olmaması gereken bir yerden hava alması
* Atesleme problemleri.

CO zengin hava- yakit karisiminin göstergesidir.
HC yükseliği egsozda kurum zengin karışımın ve bozuk ateşlemenin göstergesidir.
CO ve O2 stoikometrik ideal hava-yakıt oranında ayarlı araçlarda eşittir. Eğer CO değeri yükselirse, O2 değeri düşer. (ters orantı) eğer O2 degeri yükselirse, CO değeri düşer.

Aşağıdaki tabloda anormal gaz ölçümleriyle sonuçlanabilecek problemler listelenmiştir. Lejand: D = (Düsük), Y= (Yüksek) , O = (Orta)

CO CO2 HC O2 OLASI NEDENLER
Y D Y Y ZENGIN KARISIM VEYA BOZUK ATESLEME
Y D Y D HATALI TERMOSTAT VEYA SICAKLIK SENSÖRÜ HATASI
D D D Y KAT. KON. SONRASI EGZOZ KAÇAKLARI
D Y D Y BOZUK ATESLEME, KAT. KON. ARIZASI
Y D O Y ZENGIN KARISIM
Y Y Y Y ENJEKTÖR ARIZASI, KAT. KON. ÇALISMIYOR, ZENGIN KARISIM, VAKUM KAÇAKLARI
D D Y Y BOZUK ATESLEME, AKIS VALFI VEYA KELEBEK SENSÖRÜ ARIZASI, VAKUM VEYA HAVA KAÇAGI
D Y D D IYI YANMA VERIMI, KAT. KON. DEVREDE
D D D SISTEM LIMITLER IÇERISINDE, ÖLÇÜMLER NORMAL

Fakir veya Zengin AFR (Hava –Lpg Benzin Yakıt Oranı) durumunda belirtiler:

DURUM BELIRTILER – NEDENLER
Çok Fakir karisim Verimsiz motor gücü Sabit hızda düşük performans Yanık Sübaplar Yanık pistonlar Çizik Silindirler Vuruntu
Fakir Karisim Yüksek yakıt tüketimi Düşük egzos emisyonları Azalmış motor gücü vuruntu veya detonasyona az da olsa egilimli
Stoikometrik En iyi performans
Zengin Maksimum motor gücü Yüksek emisyonlar Yüksek yakit tüketimi Vuruntu veya detonasyona düsük egilim
Çok zengin Aynı yakıtla daha az kilometre Ateşleme bozuklukları Artan emisyonlar Egzozta kararma Siyah egzos dumanı

Motor hava girişinde vakum / hava kaçağı olmamalıdır.
Lpg ile çalışmanın sorunsuz olması için, araç LPG mikseri ve sonrasından kesinlikle hava almamalıdır. Karbüratörlü araçlarda karbüratör bakımları ihmal edilmemelidir. Karbüratörlerde bakımsızlık nedeni ile oluşan hava kaçakları, lpg ile çalışmada sorun olmaktadır. Vakum/Hava kaçaklarının bir diğer nedeni de zarar görmüş filitre kaplarıdır. Sorunsuz çalışma için, filitre kaplarında hava kaçağı olmamalıdır.

Seçilen lpg mikseri araca uygun olmalıdır
Araca takılan lpg mikseri, aracın lpg’de hava emme kapasitesine uygunluk sağlamalıdır. Eğer mikser çok küçük olursa, araç hem geç hızlanacak hemde belirli bir devrin üzerine çıkamıyacaktır. Eğer mikser çok geniş olursa, ozaman yeterli vakumlama oluşamayacak, bu yüzden LPG Regülatörü araca yeterli yakıt gönderemiyeceği için düşük performans, ilk kalkış sorunları olacaktır.

Hava filitresi temizliğinin önemi
Lpg’li araçların hava filtreleride oluşan tıkanıklık, motora giren havayı azaltacağı için motor vakumu LPG Regülatörüne yönlenecek, araç azalan hava miktarı ile gazı fazla çekip zengin yakmaya başlayacaktır. Hava filtresinin değiştirilmesi, lpg de yakıt ekonomisi açısından oldukça önemlidir. Bilinenin aksine lpg ideal yanma oranına benzinden daha fazla hava ile erişir ki buda lpgli araçlarda hava filtresinin önemini gösterir.

Ateşleme Sistemi ve Buji
Karbüratörlü araçlardaki ateşleme sisteminin zaman içinde çalışma performansları kolayca düşer. LPG, benzine göre daha zor ateşlenen bir yakıt türüdür. Ekonomik lpg tüketimi için ateşleme sisteminin sağlam ve bujilerin sorunsuz olması gerekmektedir. Ateşleme sistemlerindeki olumsuzlar, rölanti sorunlarına ve fazla yakıt tüketimine yol açar. Benzinde sorunsuz olan aracınızın lpg de ufak teklemeler yapması lpg nin benzine göre daha iyi ateşleme sistemi gereksinimini gösterir. Mutlaka uygun buji kullanılması gereklidir.

Comments are closed.

Translate »