• Gaz Ayarı Nasıl Yapılır

    Posted on 30 Aralık 2012 by admin in Genel.

    Sıralı sistem araçlara lpg gaz ayarı nasıl yapılır resimli anlatım.
    Aracın kendi kullandığı benzin ecu su gaz ayarları ile bağlantılıdır.Kullanılan lambda sensörü doğru stoichiometric değeri yakalamak adına benzin ecusunun ltft ve stft değerlerini fakir yada zengin karışım olacak şekilde değiştirirler.Eğer ayar çok fazla değiştirirse bu ltft değerlerini,araçta sabah ilk çalıştırma zorlukları vs gibi durumlar gözlenmesi olasıdır.Yapılması gereken öncelikle aracınızı bir süre benzinde kullanıp bu değerlerin eski değerlerine dönmesini sağlamak,daha sonra da düzgün bir lpg map yazdırmak olmalıdır…Bunu yapmanız hem aracın motor ömrü hem verimliliği ve performansı hemde yakıt ekonomisi açısından faydalı olacaktır.Performans motor gücüyle ilgilidir. LPG dönüşümünde doğal olarak %5 civarında bir güç kaybı olacaktır. Daha fakir karışım katalitik konvertor için zararlı olur. Benzinde 14.7/1 olan stoikometrik oran, LPG de 15.5/1 olur. Daha düşük hava fazlalık katsayısı teknik olarak mümkün değildir.
    Atiker Sıralı Ayarı Anlatımı
    Temel prensip benzin enjektör ms ve çarpanları gaz enjektör ms süreleri eşitlemeye veya en yakın seviyelere getirmeye çalışmaktır.Bazı durumlarda aracın belli sürelerde kulllanılıp tekrar adaptasyon yapılması gerekebilir.

    Sıralı Sistem Gaz Ayarı Resimli Anlatım
    Otomatik kalibrasyon yapılabilecek durumlar dışında seçmeli paremetreler girilerek sıralı sisitem ayarlanabilir.Paremetrelerde silindir sayısı, bobin tipi ve motor tipi doğru girildiğinde ekrandaki rolanti devri araç üsütünde görünen motor devri ile aynı olacaktır.Hatalı girişlerde araç sarsıntılı çalışacaktır.
    Sıralı Sistem Gaz Ayarı Resimli Anlatım
    Sonrasında geçilen ekranda lpg kontrol ayarları düzenlenmeli burada geçiş ısısı, devri, geçiş zamanlaması ve enjektör seçimi yapılmalıdır.Enjektör ayarlarından elle yüzdedesel değerler ile aracın durumuna göre artırma veya eksiltme şeklinde ayarlanmalıdır.
    Sıralı Sistem Gaz Ayarı Resimli Anlatım
    Hatalar kısmında varsa mevcut hatalar silinmeli ve kalibrasyon ekranından kalibrasyon başlatılıp ekrandaki yönergeler izlenmelidir.Araç ayar sırasında devir düşüp kalsa bile ayak sabit gazda tutulmalı gaz azaltma veya artırma yapılmamalıdır.Kısa süren ayar her zaman daha başarılı sayılır.Elle girilen paremetlerden sonra kalibrasyon otomatik başlatılırsa girilen ayarlar geçersiz olacağından buna dikkat edilmelidir.
    Sıralı Sistem Gaz Ayarı Resimli Anlatım
    Son olarak elle yapılan seçmeli ayara map, rpm, map harita veya basınç ayarı olarak bilinen kısımdan elle aracın eksoz verisine göre zengindeyse fakirleştirme fakir ise ideal yakıt ayarına getirilmesi işlemi rpm ve ms alanı seçilerek yüzde değer verilip girilirek ayar tamamlanmış olur.

    Karbüratörlü araçlarda Lpg Oto Gaz Ayarı Nasıl Yapılır ?
    Lpg ayarı yapma
    Karbüratörlü ve Tek Nokta Enjeksiyonlu Düz Sistem Lpg ayarı:
    Lpg Ayar Vidaları 1- Regülatör üzerindeki pirinç vida, ilk çalışma, soğuk çalıştırmadaki durumlarında motora lpg sağlayan bir vidadır, motor çalışırken çevirdiğinizde bir etkisi olmayabilir. Ancak stop ettikten sonra tekrar motoru çalıştırırken kolay çalışması üzerinde etkisi vardır. Fazla açılırsa yakıtı arttırıcı etkisi olacak artmış yakıt miktarı soğuk çalıştırmada rölanti düşüklüğü ile aracın stop etmesine yol açacaktır. Bu ayar vidası sonuna kadar kısık halinden itibaren 1,5-2 tur kadar açıyoruz ve motoru stop edip tekrar çalıştırma denemeleri yapıyoruz. Bu vidayı sağa sola oynatarak hassas noktayı yakalayıp motorumuzun yarım marşta çalıştığı yeri bulup bırakıyoruz. Bu ayar vidası sadece sabahları ilk çalıştırma ayarı için kullanılmalıdır.

    2- Regülatör üzerindeki plastik LPG ayar vidası, esas LPG ayarı yapacağınız vida ancak kıstıkça az yakarım, açtıkça çok yakarım gibi bir kanı oluşmamalıdır. Diğer ayarları değiştirmeden ve hava girişini düzeltmeden tek başına onu oynatmanız kısarak yakıtı azaltmayacağı gibi, çekişi düşürerek daha fazla gaza basmanıza neden olarak daha çok yakmanıza da sebep olabilir.

    3- LPG hortumu üzerindeki plastik vana, son musluk, maksimum gaz ayarını yapmanızı sağlar. Yüksek devirlere motoru çıkardığınız zaman LPG’nin belirli bir seviyeden daha fazla verilmemesini sağlamakta. Bir nevi verilebilecek maksimum gaz seviyesini ayarlıyor diyebiliriz. Tek başına kısmış olmamız yakıt sarfiyatına önemli bir katkıda bulunmayacaktır. Ve aracın belli devirlerin üzerine çıkmasını önleyecek ve çekişini düşürecektir.

    4- Drain tapası ayar esnasında kullanılan bir vida olmayıp yapılan ayarı da etkilemez, ancak belli km lerde lpg beyni içerisinde biriken yağ ve pislik bu tapa sökülüp boşaltılmaz ise regülatör basıncında değişiklik ve aracın fazla lpg yakmasında etken olabilir.

    Önce aracınızı mümkünse benzinle ısıtınız. Motorunuz çalışma sıcaklığına geldiğinde stop ediniz ve fanın durmasını bekleyiniz. Resimde görülen gaz ayar vidasını sonuna kadar sıkınız. Rolanti ayar vidasını sonuna kadar sıkıp geriye doğru 3 tam tur çeviriniz. En alt resimde görülen üst limit vanasını sonuna kadar açınız. Şimdi aracınızı çalıştırınız. Eğer motor çalışmıyorsa Rolanti ayar vidasını yarım tur sıkarak yada gevşeterek aracın ideal rolanti devrinde çalışmasını sağlayınız (800-900 Devir idealdir).
    Lpg ayarı yapma
    Aracınızın rolanti ayarını yaptık. Şimdi sıra gaz ayarında. Daha önce sıktığımız Gaz ayar vidasını aracınız çalışırken gevşetmeye başlayın. Aracınızın rolanti devri değiştiği an gevşetmeyi bırakıp gaz ayar vidasını yarım tur sıkınız.
    Lpg ayarı yapma
    Ayarınızın doğruluğundan emin olmak için motorun gaz yiyip yemediğini kontrol ediniz. Gaz yemiyorsa biraz daha açabilir yada kısabilirsiniz ancak hassas olun ,fazla kısmamaya yada açmamaya çalışın. Şimdi gaz üst limit ayarını yapacağız. Resimlerde en altta olan gaz hortumu üzerindeki vanayı kullanacağız. Motorunuzu 3000-3200 arası bir devire getirip bu devirde sabit tutun. Daha önce sonuna kadar açtığımız üst limit ayar vanasını yavaş yavaş kısmaya başlayın. Motorun tepki verip devrinin düşmeye başladığı anda vanayı kısmayı bırakın. Yüksek devirli araç kullanmayı seviyorsanız biraz daha açabilirsiniz. Gaz ayarınız bitmiştir.
    Lpg ayarı yapma
    Tavsiyeler : Gazlı bir araçta yakıt ekonomisinin en önemli unsuru doğru ayar ve temiz hava filitresidir. Hava filitrenizi sık sık temizleyin. Hava filitresine ters hava tutulmayacağını ,temiz kısımdan kirli kısma doğru hava verilmesi gerektiğini “yakıt ekonomisi” kısmında işlemiştik. Bir diğer önemli husus ise bujilerdir. Gazlı araçlar kurum tutmadığından ötürü çoğu kez temiz çıkan buji bakanları yanıltabilmektedir. Bujide önemli olan kanca ile ateşleme noktası arası mesafedir. Gazlı bir aracın bujisi benzinli bir araçtan da çabuk aşınacaktır. Bu nedenle en fazla iki bakımda bir bujilerinizi değiştirin. Yazlık ve kışlık olmak üzere yılda iki defa ayar yapın. Gaz filitrenizi zamanında değiştirin. Tıkalı gaz filitresi aracınızın performansını düşürecektir.

    Karbüratörlü aracın LPG ayarı, bilgisayarlı gaz ayarı cihazı, egzoz gazı analiz cihazı kullanılarak aracın egzozundan çıkan gazların ölçüm ve analizi ile yapılır. Yapılacak ayarın iyi olması için araç en az iki defa fan açıncaya kadar (90 derece) ısıtılır.
    Bir emisyon testinin yapılabilmesi lpg hava/yakıt karışım oranının ayarı için aracın fanının en az iki kere açması, lpg regülatör sıcaklığının uygun seviyeye, motor radyotör suyu sıcaklığının da 80-90 derece seviyelerine çıkması gereklidir. Yani araç yeterli sıcaklığa ulaşmalıdır. LPG hortumunun üzerindeki vananın ayarı ile Otogaz ayarına başlanmalıdır. Bu vanayı rölantinin ilk düşmeye başladığı noktaya kadar sıkın, ayar sıkılı yani kapalıdan açmaya doğru yapılmalıdır. Önce 3500 devre kadar yavaşça gaz verilip değerlerin yorumu yapılır. Gaz telini çekip motorun devrini kontrol edin devir 2500-3000 rpm devir aralığında sıktığınız ayar musluğunu yavaş yavaş açıp ideal hava yakıt karışımını lpg için 15.5 co2, 0.50 co, karşılığı denk gelen 1.034 Lambda değerine ayarlayın. Daha üst devir ayarı için aynı işlemi 3500-4000 rpm devir aralığında da aynı şekilde ayarlayabilirsiniz. Ancak 2500-3000 rpm devir aralığı ideal sürüş ayarı, yakıt ve performans için daha uygundur.  İdeal yakıt karışım  oranı, LPG için  15.5 tir. 15.0 dan   aşağı yakıt ayarı zengin. 16.0 üstü fakir olarak kabul edilir. Eğer müşteriniz   genelde şehirler arası, tek başına yolculuk ediyorsa  ve fazla performans  beklentisi yoksa 16.1 ekonomi ayarı yapılabilir. sürüş, yük ayarı, gaz borusu üzerindeki musluk çevrilerek ve değer ekrandan okunarak  yapılmalıdır.  Şayet yüksek devirde rölantiye göre HC ve CO değerleri düşmezse ateşleme, yakıt veya hava yollarında problem var demektir. Lambda değeri 0.900 lere afr 13.0 civarına düşerse hava yetersiz olup lpg oranı yükselmiş (Zengin karışım) demektir. Lambda düserse hava yetersiz demektir. Hava yollari tekrar gözden geçirilmelidir. (Mikser-Hava Filitresi v.s.) LPG’de Lambda 1.034 Afr 15.5 fakir karisima ayarlanmalı sonra yüksek devirde (2500-3000) tekrar ölçülmeli aynı değer gözlenirse sürüş/yük/musluk ayarı bitmiş demektir.

    LPG rölanti ayarını yapacağımız vida regülatör üzerindeki plastik vida olacak ancak bunu doğru ayarlayabilmemiz için öncelikle diğer vidaların ayara etkilerini ortadan kaldırmamız gerekiyor. Bu yüzden önce musluk ayarının yapılması şarttır. Diğer ayarları yapıp kontrol ettikten sonra bu ayar vidası rölantinin düştüğü gözlemlenip en düşük seviyeden rölanti ayarının 1000 devrin altında 820-870 rpm değerlerine denk gelecek şekilde hassas bir şekilde yapılmalıdır. Regülatör üzerindeki plastik LPG ayar vidamızı sağa ve sola çevirerek motorumuzun rölantide en yüksek çalıştığı devri buluyoruz. Vidayı gereğinden fazla veya az açtığınızda devir düşecek tam ideal noktasında ise devir en yüksek halini bulacaktır.Eğer devir yüksek bir seviyede karbüratörün arkasında gaz telinin olduğu yerde rölanti vidası ile rölantiyi ayarlamalısınız.

    Araç rölanti AFRsini 14.7 ayarından daha düşük seviyeler özellikle kışın daha zor çalışmaya sebep olur.Rölanti LPG ayarı sadece regülatör üzerindeki plastik ayar vidasından yapılır. Genelde tamamen sıkılı olan bu vida, motora sabit bir gaz akışı sağlamaktadır. Rölantide çalışan motorun vakumu düşük olacağı için bu ayar vidası vakum sisteminden bağımsız olarak çalışacak şekilde tasarlanmışlardır. Rölanti LPG ayarı, aracın rölanti ayarına oldukça hassas tepki verir. Bu yüzden birinde olan değişim diğerine direkt olarak yansıyacaktır. Kısaca motoru uygun rölanti devrine getirmek ve bu devirde uygun ayarını bulmak birlikte yapılacak bir iştir. Çok düşürülen rölanti devri AFR’yi zengin yapacaktır. Aynı şekilde fakir veya zengin karışım motor rolanti devrini değiştir. Bu ayar vidası ne kadar sıkı olursa, LPG regülatörü motor vakumuna o kadar zor cevap verir. Dolayısı ile ilk kapış ve hızlanma daha gecikir. Çok aşırı sıkma durumunda ilk kalkışlarda sorun yaşanabilir ve çekiş düşer. Aynı şekilde eğer ayar vidası çok açık olursa bu sefer LPG regülatörü motor vakumuna çok hızlı cevap verecek, araç çok daha çabuk hızlanacak, çekiş artacak ve aynı zamanda yakıt tüketimi de artacaktır.Ayarı tamamlanmış bir araç, benzinde olduğu gibi sorunsuz çalışacaktır. LPG ayarınızı doğru olarak yaptığınızı anlamak için aracın egzozundan gelen su damlacıklarına, egzoz gazının rengine ve gaz çıkış şiddetine bakabilirsiniz. Eğer rölantide damla damla egzozdan su geliyorsa, egzozdan renksiz duman çıkıyorsa, egzozun üfleme şiddeti basıncı sert değil ve sıcaklığı düşükse, motor titremeden çalışıyorsa aracınız düzgün ayarlıdır.

    Gaz analiz cihazı ile lpg yakıt ayarı yapılması ile ilgili bilgiler:
    Lpg Ayarı Egsoz Gazı Oranları
    Yanma sonucu oluşan egzoz gazları aracın motor verimliliği ile ilgili önemli ipuçları verir.
    Egzozda ölçülen oksijen (O2) ve karbondioksit (CO2), bize araç hava/yakıt karışım ayarında yardımcı olan gazlardır. Lpg yakıt ayarında genellikle dört gaz analiz cihazı kullanılmakta ve HC, CO, CO2 ve O2 ölçülmektedir. Yüksek Karbonmonoksit (CO) genelde zengin yakıt karışımını gösterir.Zengin hava yakıt karışımı 15.5’in altında ve Lambda 1.0′ dan düşüktür. CO yanma verimliliginin göstergesidir. Bir aracın egzosundaki CO miktarı dogrudan hava- yakıt karışım oranını gösterir. Yüksek CO, tam yanma için ihtiyaç duyulan miktarlardan daha az O2 temininden kaynaklanır. Bu çok zengin karışım nedeniyle olur.

    Fazla yakıt / yetersiz hava sebebi ile yüksek karbonmonoksit emisyonlarının nedenleri:
    * Düsük rölanti hızı
    * Karbüratörlü araçlarda samandıra devresinde arıza
    * Kirli veya tıkalı hava filtreleri
    * Aşırı kirli veya bozulmus yağ
    * Çalısmayan PCV valf sistemi
    * Yakıt dağıtım sisteminin düzensiz çalısması
    * Düzgün çalışmayan termaktör sistemi
    * Katalitik Konvertör arızası

    CO ölçümleri, eğer yanma süreci stoikometik noktada (AFR =15.5, Lambda=1.034) veya bu nokta civarındaysa, CO seviyesi ölçüm testinde normal ölçülecektir. Yüksek hidrokarbon (HC) ölçümleri genel olarak ateşleme yetersizliğinden veya tam yanma olmamasından ötürü yanmamış yakıtın egzozdan çiğ atılmasının göstergesidir. En belirgin belirtisi egsoz içerinde kurumdur.

    Yüksek HC emisyonlarina neden olabilecek durumlar:
    * Bujiler nedeniyle tamamlanmamış yanma
    * Uygunsuz ateşleme avansı, bozuk dwel açısı
    * Hasar görmüş ateşleme kabloları
    * Motorda kompresyon düşüklüğü
    * Vakum sızıntısı, hava alma
    * ECM-ECU arızası
    * Katalitik Konvertör arızası.

    Egsoz borusunda kurum yüksek oranda ölçülen HC, sistemin en az bir bölümünde problem oldugunun göstergesidir.Yüksek oksijen (O2) ölçümleri fakir hava-yakıt karışım oranını gösterir.(AFR hava-yakıt oranı 15.5 den yüksek, Lambda 1.034 den büyüktür. Bu sistemin yaz fazla hava aldığını yada az yakıt karışımı olduğunu gösterir. Ancak bazı egsoz kaçağı durumlarında karışımın olağandan fakir görünmesi söz konusudur bu durumda egsoz patlağı kontrol edilmelidir.

    Yüksek O2 emisyonlarina neden olabilecek durumlar:
    * Fakir karışım, yakıt miktarının düşük olması
    * Vakum kaçakları, aracın olmaması gereken bir yerden hava alması
    * Atesleme problemleri.

    CO zengin hava- yakit karisiminin göstergesidir.
    HC yükseliği egsozda kurum zengin karışımın ve bozuk ateşlemenin göstergesidir.
    CO ve O2 stoikometrik ideal hava-yakıt oranında ayarlı araçlarda eşittir. Eğer CO değeri yükselirse, O2 değeri düşer. (ters orantı) eğer O2 degeri yükselirse, CO değeri düşer.

    Aşağıdaki tabloda anormal gaz ölçümleriyle sonuçlanabilecek problemler   listelenmiştir.                                   Lejand: D = (Düsük), Y= (Yüksek) , O = (Orta)

    CO CO2 HC O2 OLASI NEDENLER
    Y D Y Y ZENGIN KARISIM VEYA BOZUK   ATESLEME
    Y D Y D HATALI TERMOSTAT VEYA SICAKLIK   SENSÖRÜ HATASI
    D D D Y KAT. KON. SONRASI EGZOZ   KAÇAKLARI
    D Y D Y BOZUK ATESLEME, KAT. KON.   ARIZASI
    Y D O Y ZENGIN KARISIM
    Y Y Y Y ENJEKTÖR ARIZASI, KAT. KON.   ÇALISMIYOR, ZENGIN KARISIM, VAKUM KAÇAKLARI
    D D Y Y BOZUK ATESLEME, AKIS VALFI VEYA   KELEBEK SENSÖRÜ ARIZASI, VAKUM VEYA HAVA KAÇAGI
    D Y D D IYI YANMA VERIMI, KAT. KON.   DEVREDE
    D D D SISTEM LIMITLER IÇERISINDE,   ÖLÇÜMLER NORMAL

    Fakir veya Zengin AFR (Hava –Lpg Benzin Yakıt Oranı) durumunda belirtiler:

    DURUM BELIRTILER – NEDENLER
    Çok Fakir   karisim Verimsiz motor gücü Sabit hızda   düşük performans Yanık Sübaplar Yanık pistonlar Çizik Silindirler Vuruntu
    Fakir Karisim Yüksek yakıt tüketimi Düşük egzos   emisyonları Azalmış motor gücü vuruntu veya detonasyona                                           az da olsa egilimli
    Stoikometrik En iyi performans
    Zengin Maksimum motor gücü Yüksek   emisyonlar Yüksek yakit tüketimi Vuruntu veya detonasyona düsük egilim
    Çok zengin Aynı yakıtla daha az kilometre   Ateşleme bozuklukları Artan emisyonlar Egzozta kararma Siyah egzos dumanı

    Motor hava girişinde vakum / hava kaçağı olmamalıdır.
    Lpg ile çalışmanın sorunsuz olması için, araç LPG mikseri ve sonrasından kesinlikle hava almamalıdır. Karbüratörlü araçlarda karbüratör bakımları ihmal edilmemelidir. Karbüratörlerde bakımsızlık nedeni ile oluşan hava  kaçakları, lpg ile çalışmada sorun olmaktadır. Vakum/Hava kaçaklarının bir diğer nedeni de  zarar görmüş filitre kaplarıdır. Sorunsuz çalışma için, filitre kaplarında hava  kaçağı olmamalıdır.

    Seçilen lpg mikseri araca uygun olmalıdır
    Araca takılan lpg mikseri, aracın lpg’de hava emme kapasitesine uygunluk sağlamalıdır. Eğer mikser çok küçük olursa, araç hem geç hızlanacak hemde belirli   bir devrin üzerine çıkamıyacaktır. Eğer mikser çok geniş olursa, ozaman yeterli   vakumlama oluşamayacak, bu yüzden LPG Regülatörü araca yeterli yakıt  gönderemiyeceği için düşük performans, ilk kalkış sorunları olacaktır.

    Hava filitresi temizliğinin önemi
    Lpg’li araçların hava filtreleride   oluşan tıkanıklık, motora giren havayı azaltacağı için motor vakumu LPG Regülatörüne  yönlenecek, araç azalan hava miktarı ile gazı fazla çekip zengin yakmaya başlayacaktır. Hava  filtresinin değiştirilmesi, lpg de yakıt ekonomisi açısından oldukça önemlidir. Bilinenin aksine lpg ideal yanma oranına benzinden daha fazla hava ile erişir ki buda lpgli araçlarda hava filtresinin önemini gösterir.

    Ateşleme Sistemi ve Buji
    Karbüratörlü araçlardaki ateşleme sisteminin  zaman içinde çalışma performansları kolayca düşer. LPG, benzine  göre daha zor ateşlenen bir yakıt türüdür. Ekonomik lpg tüketimi  için  ateşleme sisteminin sağlam ve bujilerin sorunsuz olması gerekmektedir. Ateşleme sistemlerindeki olumsuzlar, rölanti sorunlarına ve fazla yakıt tüketimine yol   açar. Benzinde sorunsuz olan aracınızın lpg de ufak teklemeler yapması lpg nin benzine göre daha iyi ateşleme sistemi gereksinimini gösterir.  Mutlaka uygun buji kullanılması gereklidir.

    NOT: Egsoz Gaz analizi yaparken havalandırılan bir alanda çok dikkatli yapılmalıdır.
    %1 CO yoğunlaşması öldürücü sonuçlara yol açabilir.

    Etiketler:
    atiker ayar, brc ayar, emmegaz ayar, fema ayar, landirenzo ayar, lavoto ayar, milano ayar, mimgas ayar, resimli anlatim, tartarini ayar, tomasetto ayar, ultragas ayar, versus ayar, zavoli ayaratiker ayar, brc ayar, emmegaz ayar, fema ayar, landirenzo ayar, lavoto ayar, milano ayar, mimgas ayar, resimli anlatim, tartarini ayar, tomasetto ayar, ultragas ayar, versus ayar, zavoli ayar

Comments are closed.